Twee augustus 2026 stond bij veel bedrijven al maanden omcirkeld in de agenda: de dag waarop de zwaarste verplichtingen van de Europese AI Act zouden ingaan. Die datum is inmiddels gepasseerd — en het liep anders dan gepland. Brussel heeft dit voorjaar een flink deel van de regels uitgesteld, maar zeker niet alles. Het resultaat is een situatie waarin veel ondernemers niet meer precies weten wat er nu wél en niet geldt. Tijd om dat op een rij te zetten.
Vooraf: dit artikel is een praktische samenvatting voor MKB-ondernemers, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw specifieke situatie, leg die dan voor aan een jurist of adviseur die de AI Act kent.
Wat er dit voorjaar veranderde: het omnibus-akkoord
Op 6 mei 2026 bereikten de Europese instellingen een politiek akkoord over de zogeheten digitale omnibus, dat op 13 mei door de lidstaten werd bevestigd. Kern van dat akkoord: de verplichtingen voor hoog-risico-AI-systemen — denk aan AI die sollicitanten beoordeelt of kredietwaardigheid inschat — schuiven op van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Voor AI die in gereguleerde producten zit verwerkt (zoals machines of medische apparatuur) werd het zelfs 2 augustus 2028.
Dat uitstel kwam er omdat veel technische standaarden en toezichtstructuren simpelweg nog niet klaar waren. Maar let op: uitgesteld is niet afgesteld. De verplichtingen komen er nog steeds aan, alleen later. Wie nu al AI inzet bij beslissingen over mensen — werving, beoordeling, kredietverlening — doet er verstandig aan die tijd te gebruiken in plaats van af te wachten.
Uitgesteld is niet afgesteld. De hoog-risicoregels komen er gewoon aan — je hebt alleen tot december 2027 gekregen om het goed te regelen in plaats van gehaast.
Wat sinds 2 augustus 2026 wél gewoon geldt
Eén belangrijk onderdeel is níet uitgesteld: de transparantieverplichtingen van artikel 50. Die gelden sinds 2 augustus 2026 en raken juist veel gewone bedrijven, ook kleine. In de praktijk komt het hierop neer:
- Heb je een chatbot op je website of in je klantenservice, dan moet voor bezoekers duidelijk zijn dat ze met AI praten en niet met een medewerker.
- Publiceer je realistisch ogende AI-gegenereerde beelden, audio of video — bijvoorbeeld in advertenties of op social media — dan moet je dat als zodanig kenbaar maken.
- Voor deepfakes en AI-teksten over onderwerpen van publiek belang gelden aanvullende labelverplichtingen.
Alleen de technische watermerkverplichting voor bestaande systemen kreeg nog even respijt, tot 2 december 2026. Maar de basisregel — wees eerlijk over wat AI is — geldt nu. En vergeet niet wat al langer van kracht is: sinds februari 2025 zijn bepaalde AI-toepassingen volledig verboden (zoals social scoring en manipulatieve systemen) en geldt de verplichting om te zorgen dat medewerkers die met AI werken daar voldoende van begrijpen, de zogeheten AI-geletterdheid.
Wat dit voor een gewoon MKB-bedrijf betekent
Het goede nieuws: gebruik je AI vooral als hulpmiddel — teksten opstellen, mail samenvatten, notulen uitwerken, een spamfilter — dan valt dat onder minimaal risico en heb je aan de AI Act nauwelijks extra werk. Het overgrote deel van het dagelijkse AI-gebruik in het MKB zit in deze categorie.
Spannender wordt het zodra AI meebeslist over mensen. Een tool die cv's voorselecteert, een systeem dat bepaalt wie een betalingsregeling krijgt: dat zijn straks hoog-risicotoepassingen met stevige eisen rond documentatie, menselijk toezicht en risicobeheer. Je hebt tot december 2027, maar wie zo'n tool nu aanschaft of laat bouwen, kan die eisen er maar beter vanaf het begin in meenemen — achteraf repareren is duurder.
En de boetes? Die zijn niet mals: voor verboden praktijken tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet, voor andere overtredingen tot 15 miljoen euro of 3 procent. Voor kleinere bedrijven gelden proportioneel lagere bedragen, maar een vrijstelling is er niet. Realistischer dan een megaboete is overigens reputatieschade: een chatbot die zich voordoet als medewerker wordt eerder door een klant ontdekt dan door een toezichthouder.
Drie dingen die je deze maand kunt regelen
Je hoeft geen complianceafdeling op te tuigen. Met drie overzichtelijke stappen ben je als klein of middelgroot bedrijf al een heel eind. Eén: inventariseer welke AI-tools er in je bedrijf worden gebruikt — ook de tools die medewerkers op eigen houtje gebruiken, want die tellen mee. Twee: bepaal per tool in welke risicocategorie die valt; meestal is dat minimaal, soms beperkt (chatbots, gegenereerde content), zelden hoog. Drie: loop je transparantie na — staat er bij je chatbot dat het AI is, label je gegenereerde beelden in campagnes?
Doe de gratis AI-check en zie waar jouw bedrijf staat
De AI-geletterdheidsverplichting is trouwens een mooie aanleiding om je team gericht te trainen — niet alleen omdat het moet, maar omdat medewerkers die AI goed begrijpen er ook veel meer uithalen. Onze trainingen beginnen bij €400 voor een kennismakingssessie, met uitgebreidere programma's van €800 en €1.500 voor teams die er echt mee aan de slag willen.
Bekijk de AI-trainingen voor teams
Onze nuchtere kijk: compliance als bijvangst
Het is verleidelijk om de AI Act te zien als de zoveelste stapel regels uit Brussel. Maar wie er even doorheen kijkt, ziet dat de wet grotendeels vraagt wat een zorgvuldige ondernemer toch al zou doen: weten welke tools je gebruikt, eerlijk zijn tegen klanten over wat AI is, en mensen laten meekijken bij beslissingen die ertoe doen. Bedrijven die hun AI-gebruik netjes op orde hebben, voldoen vaak al bijna vanzelf.
De AI Act vraagt in de kern wat een goede ondernemer al doet: weten wat je gebruikt, eerlijk zijn tegen je klanten en zelf de eindverantwoordelijkheid houden.
Wil je AI serieus inzetten en er zeker van zijn dat het vanaf dag één goed geregeld is — technisch én qua spelregels? Daar denken we graag in mee, van een eerste inventarisatie tot een op maat gebouwde oplossing. Een afgebakend eerste traject begint bij ons rond de €1.500.