Op Prinsjesdag, 15 september, presenteerde het kabinet de plannen voor 2027 — en daar zat opvallend veel nieuws bij voor bedrijven die met software en AI werken. De WBSO, de belangrijkste innovatieregeling van Nederland, krijgt volgend jaar een budget van €1.968 miljoen. En minstens zo interessant: het kabinet onderzoekt hoe de regeling beter kan aansluiten op software-ontwikkeling, juist omdat het aantal AI-projecten binnen de WBSO in vijf jaar tijd met 77 procent is gestegen.
Veel ondernemers halen bij het woord 'subsidie' hun schouders op: dat is toch iets voor techbedrijven met een eigen R&D-afdeling? Dat beeld klopt steeds minder. In dit artikel leggen we uit wat de WBSO is, wat er op Prinsjesdag is aangekondigd, en — belangrijker — wanneer je er als mkb-bedrijf wél en niet iets aan hebt. Zonder de plannen mooier te maken dan ze zijn, want een deel is nog onderzoek en nog geen wet.
Wat is de WBSO ook alweer?
De WBSO (voluit: Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) is geen zak geld die je krijgt, maar een korting op de loonheffing die je afdraagt voor medewerkers die aan speur- en ontwikkelingswerk werken — bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van technisch nieuwe software. Over de eerste €391.020 aan S&O-loonkosten krijg je in 2027 een voordeel van 36 procent (starters zelfs 50 procent), daarboven 16 procent. Ook zelfstandigen zonder personeel die zelf voldoende ontwikkeluren maken, kunnen via een vaste aftrek meedoen. Je vraagt de regeling vooraf aan bij RVO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Het misverstand dat we in de praktijk het vaakst tegenkomen: 'wij gebruiken AI, dus we doen aan innovatie, dus we krijgen WBSO'. Zo werkt het niet. Een ChatGPT-abonnement afsluiten of een bestaande tool slim inzetten is geen speur- en ontwikkelingswerk. Waar het om gaat is dat je zélf iets technisch nieuws ontwikkelt — programmatuur die er nog niet is en waarbij je technische problemen moet oplossen waarvan de uitkomst onzeker is. Dat kan ook in een gewoon mkb-bedrijf spelen, bijvoorbeeld als je eigen mensen meebouwen aan een systeem dat jullie planning, voorraad of offertes op een nieuwe manier automatiseert.
Dit is er op Prinsjesdag aangekondigd
De belangrijkste punten uit de plannen voor 2027 op een rij:
- Het budget stijgt naar €1.968 miljoen. Daarin zit €200 miljoen die in 2025 niet is gebruikt en nu opnieuw beschikbaar komt — er is dus ruimte, ook voor nieuwe aanvragers.
- De tarieven en schijven blijven gelijk: 36 procent in de eerste schijf, 50 procent voor starters, 16 procent daarboven. Geen verslechtering dus, wat na eerdere bezuinigingsrondes geen vanzelfsprekendheid is.
- Het kabinet onderzoekt of de WBSO nog goed aansluit op het digitale domein. Aanleiding: bedrijven lopen bij software-projecten vaak vast op de vraag wat 'technisch nieuw' precies is, terwijl AI-projecten binnen de regeling in vijf jaar met 77 procent toenamen.
- De administratie moet lichter worden: er wordt verkend of bedrijven vaker met verdeelsleutels mogen werken in plaats van een urenregistratie tot op projectniveau, en RVO werkt aan een eenduidiger beoordeling van bijvoorbeeld prototypes.
Eén ding zegt het ministerie er eerlijk bij: een verruiming die uitsluitend voor AI geldt, komt er niet. De WBSO is een generieke regeling en moet dat ook blijven. Wat er wél kan veranderen, is de manier waarop software-ontwikkeling in het algemeen wordt beoordeeld — en daar zouden AI-projecten automatisch van meeprofiteren. Reken je dus nog niet rijk: de tariefsverhoging voor 2027 is er niet, de betere afbakening is een onderzoek. Maar de richting is duidelijk.
Er komt geen aparte AI-subsidie, wel een serieus onderzoek om software-ontwikkeling — en dus ook AI-ontwikkeling — beter in de WBSO te laten passen.
Ook interessant: de innovatiebox wordt ruimer
In dezelfde Prinsjesdagplannen zit nog een maatregel die vooral voor kleinere bedrijven met winst uit eigen software relevant is: het plafond van de forfaitaire regeling in de innovatiebox gaat van €25.000 naar €100.000. De innovatiebox zorgt ervoor dat winst uit innovatie — bijvoorbeeld uit software waarvoor je WBSO hebt gekregen — tegen een veel lager tarief in de vennootschapsbelasting valt. De forfaitaire variant is de eenvoudige route zonder ingewikkelde winsttoerekening, en die wordt dus vier keer zo ruim. Voor een mkb-bedrijf met een eigen softwareproduct kan dat direct geld schelen. Overleg hierover wel met je accountant of fiscalist; dit valt buiten wat wij als AI-bedrijf voor je kunnen beoordelen.
Wanneer heb je hier als mkb-bedrijf iets aan?
Eerlijk is eerlijk: niet elk AI-project komt in aanmerking, en dat moet je ook niet willen oprekken. De grens loopt grofweg zo. Koop of huur je bestaande AI-tools en richt je die in voor je bedrijf, dan is dat verstandig ondernemen, maar geen speur- en ontwikkelingswerk. Laat je software volledig extern bouwen zonder dat je eigen mensen ontwikkelwerk doen, dan zijn de uren van die externe partij niet jouw WBSO-uren — de regeling vergoedt jouw eigen loonkosten, niet de factuur van je leverancier. Maar ontwikkelen je eigen medewerkers mee aan technisch nieuwe programmatuur, of bouw je als bedrijf een eigen product waarin AI een rol speelt, dan is de WBSO absoluut het uitzoeken waard.
In de praktijk zien we bij klanten vaak een tussenvorm die goed werkt: een externe partij zet de basis neer en draagt kennis over, terwijl een eigen medewerker — vaak iemand die toch al technisch aangelegd is — meebouwt en het systeem daarna doorontwikkelt. Zo houd je de kennis in huis én bouw je mogelijk aan uren die voor de WBSO tellen. Bij onze eigen trajecten voor maatwerksoftware, die beginnen vanaf zo'n €5.000, sturen we daar bewust op aan: software waar niemand in je bedrijf iets van snapt, is op de lange termijn duurder dan de bouwprijs doet vermoeden.
Lees meer over maatwerksoftware bij Taitanic
De WBSO vergoedt jouw eigen ontwikkeluren, niet de factuur van je leverancier. Wie kennis in huis haalt en zelf meebouwt, profiteert dubbel.
Zo pak je het praktisch aan
Begin niet bij het aanvraagformulier, maar bij de vraag wat je eigenlijk wilt bouwen en waarom. Breng in kaart welk terugkerend werk in je bedrijf het meeste tijd kost en of daar een softwareoplossing voor bestaat — of gebouwd moet worden. Bestaat er een goede standaardoplossing, gebruik die dan gewoon; subsidie is nooit een reden om iets zelf te bouwen wat je beter kunt kopen. Blijkt er echt iets nieuws nodig, kijk dan wie in je team kan meebouwen, en bespreek met een subsidieadviseur of accountant of je uren voor de WBSO in aanmerking komen. De aanvraag voor 2027 wil je op tijd voorbereiden: je vraagt de regeling altijd vooraf aan, niet achteraf.
Twijfel je waar je staat — of automatisering, standaardtools of maatwerk voor jouw situatie het meest oplevert? Doe dan eerst de gratis AI-check op onze site: die geeft je in een paar minuten een eerste beeld van waar in jouw bedrijf de winst zit. Een eerste afgebakend automatiseringstraject begint bij ons vanaf zo'n €1.500, dus je hoeft niet meteen groot in te zetten om te merken wat het oplevert. En heb je een concreet idee voor eigen software, vraag dan vrijblijvend een offerte aan — dan denken we ook mee over hoe je het traject zo inricht dat je er maximaal kennis (en mogelijk subsidie) aan overhoudt.